In België worden kinderen van hun moeders gescheiden omdat die in een kwetsbare situatie verkeren.
Ze zijn niet gewelddadig. Ze verwaarlozen hun kinderen niet. Ze zijn gewoon arm en dakloos.
Deze brutale plaatsing wordt ervaren als een verscheuring, zowel door het kind als door de moeder. Voor het leven.
Hoe kunnen we in een land als het onze deze onmenselijke situatie in 2025 nog steeds tolereren? Hoe kunnen we accepteren dat in België het ontbreken van huisvesting en armoede voldoende redenen zijn om een moeder van haar kind te scheiden?
In België worden kinderen van hun moeders gescheiden omdat die in een kwetsbare situatie verkeren.
Ze zijn niet gewelddadig. Ze verwaarlozen hun kinderen niet. Ze zijn gewoon arm en dakloos.
Deze brutale plaatsing wordt ervaren als een verscheuring, zowel door het kind als door de moeder. Voor het leven.
Hoe kunnen we in een land als het onze deze onmenselijke situatie in 2025 nog steeds tolereren? Hoe kunnen we accepteren dat in België het ontbreken van huisvesting en armoede voldoende redenen zijn om een moeder van haar kind te scheiden?
Ontdek het verhaal van Nathalie, die gescheiden is van haar kind.
Geen dak boven je hoofd, geen rechten?
In Franstalig België worden jaarlijks bijna 40.000 kinderen uit hun gezin gehaald om te worden geplaatst (in een instelling, bij een pleeggezin of in gespecialiseerde diensten). Hoewel sommige situaties dringende bescherming vereisen, wordt een groeiend aantal plaatsingen gemotiveerd door kwetsbare levensomstandigheden, met name het ontbreken van een stabiele woonplaats.
Het is in België echter vrijwel onmogelijk om woonruimte te vinden met een inkomen tussen 1.300 € en 1.700 € (sociale minima voor een alleenstaande of iemand met kinderen ten laste). De particuliere huurmarkt is ontoegankelijk voor een alleenstaande moeder die een uitkering van het OCMW ontvangt of een laag inkomen heeft. En het duurt jaren om een sociale woning te krijgen (gemiddeld 11 jaar).
In deze context wordt bij veel alleenstaande vrouwen hun kind uit huis geplaatst, niet omdat het in gevaar is, maar omdat ze geen eigen woning hebben.
Isolatie, kwetsbare geestelijke gezondheid, gebroken gezinnen, onzekere werkgelegenheid, geweld in het verleden… Dit zijn de gevolgen van een levensloop vol druk, geen persoonlijke fouten. Het zijn niet deze vrouwen die falen. Het is het systeem dat hen in de steek laat. Het kind wordt in een pleeggezin geplaatst omdat onze samenleving hen niets anders biedt dan georganiseerde verwaarlozing.
Geplaatste kinderen: opvallende cijfers
- In Franstalig België worden jaarlijks bijna 40.000 kinderen in een opvangplaats geplaatst, maar al te vaak als gevolg van armoede
- 83 % van de eenoudergezinnen wordt door vrouwen gevormd
- 25 % van de alleenstaande moeders leeft onder de armoedegrens
- De plaatsing van een kind kost de samenleving meer dan 3.000 € per maand, terwijl ondersteuning van het gezin 4 tot 5 keer minder kost
- Slechts 6,7 % van de woningvoorraad is bestemd voor sociale huisvesting in België, tegenover gemiddeld 16 % in de Europese Unie
Getuigenissen
« Opvang buiten het gezin mag nooit een oplossing zijn voor armoede. Toch zijn kinderen uit arme gezinnen oververtegenwoordigd bij scheidingen. Dat is een structureel onrecht ”.
Benoît Van Keirsbilck, Defence for Children International
« Als vrouw zonder vaste woonplaats of in slechte woonomstandigheden word je al bij voorbaat als ‘slechte moeder’ bestempeld.”
AGORA, Précieux enfants, 2020
Onze oplossingen
Bij ‘t Eilandje weigeren we alleenstaande moeders in een kwetsbare situatie in de steek te laten. We bieden hen onderdak in onze opvanghuizen en bieden hen veiligheid, evenals sociale en psychologische begeleiding. We geven hen een echte kans om weer op te krabbelen, hun leven opnieuw op te bouwen… en hun kind terug te krijgen.
Via Circé van ‘t Eilandje, ons dagcentrum voor dakloze vrouwen, vangen we elk jaar honderden vrouwen op, van wie een groot deel kinderen heeft die uit huis zijn geplaatst of dreigen te worden geplaatst. Ze zijn niet ‘verloren’. Ze vechten. Soms gebroken, maar zeker niet hulpeloos. Ze komen op zoek naar een plek om weer voet aan de grond te krijgen.
Bij ‘t Eilandje geloven we dat de band hersteld kan worden, op voorwaarde dat we de moeders de middelen bieden om weer de regie over hun ouderschap in eigen handen te nemen.
Uw hulp is van essentieel belang.
Uw donaties kunnen onherstelbare schade voorkomen. Een gezin bij elkaar houden. Een kind een toekomst bieden zonder het bij zijn moeder weg te halen. Uw steun en uw trouw maken het verschil. Daardoor kunnen wij ingrijpen waar de staat zich terugtrekt, en oplossingen bedenken waar het systeem faalt.
Bronnen:
- Ligue des familles, Actieonderzoek naar de verwachtingen en behoeften van eenoudergezinnen, 2022.
- Axelle Magazine, Kindja en Melani: verhalen van moeders die hun kinderen kwijt zijn geraakt, 2021.
- Défense des Enfants International – België, Interview met Benoît Van Keirsbilck, 2022
- Huurbarometer, Brussels Hoofdstedelijk Gewest, 2024
- Schatting op basis van de Rekenkamer en gegevens van het ONE over de kosten van plaatsingen
- AGORA, Précieux enfants, 2020; Vie Féminine, Hulp aan jongeren die blind zijn voor geweld tegen vrouwen, 2023; LDH, De plaatsing, 2023
- Housing Europe, The State of Housing in the EU 2023
Illustraties en video: ©Squarefish