De gezamenlijke erfenis: hoe werkt het, fiscale voordelen en stappen

Het duo-legaat is bedoeld voor mensen zonder naaste erfgenamen die hun vermogen geheel of gedeeltelijk willen nalaten aan een neef, een vriendin, een buurman… Het principe: u laat een deel van uw vermogen na aan een vereniging zoals ‘t Eilandje, die vervolgens de successierechten betaalt en een vast bedrag overmaakt aan de aangewezen erfgenamen.

Wanneer er geen of slechts een zwakke familieband is, kunnen deze rechten zeer hoog oplopen. Dankzij het ‘duo-legaat’ kan uw erfgenaam zonder directe familieband een hoger nettobedrag ontvangen, terwijl u tegelijkertijd een vereniging steunt. Het komt erop aan dit correct in te richten: kies het type testament, geef de begunstigde organisatie nauwkeurig aan, redeneer in percentages in plaats van vaste bedragen en zorg ervoor dat het testament wordt geregistreerd en bewaard.

Hoe werkt het ‘legat in duo’?

Het ‘legat in duo’ is een verstandige keuze als u geen naaste erfgenamen hebt en (een deel van) uw vermogen wilt nalaten aan een neef, een vriendin, een buurman…

Concreet betekent dit dat u in dit geval een deel van uw vermogen nalaat aan een vereniging zoals ‘t Eilandje (meer informatie) en deze in uw testament aanwijst als universele legataris. Deze vereniging moet dan de successierechten betalen en een vast bedrag overmaken aan de aangewezen erfgenamen.

Waar is het duo-legaat van toepassing?

Het ‘legat in duo’ behoudt zijn fiscaal voordeel in het Waals Gewest en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. In het Vlaams Gewest levert het geen voordeel meer op: het decreet van 19 maart 2021 heeft de regeling afgeschaft voor alle nalatenschappen die sinds 1 juli 2021 zijn geopend. De constructie blijft er juridisch mogelijk, maar leidt niet langer tot een vermindering van de successierechten.

De voordelen van het duo-legaat

Wanneer er in het kader van een testament sprake is van een zwakke of ontbrekende familierelatie, kunnen de successierechten zeer hoog oplopen. Het duo-legaat biedt een mooie oplossing om deze situatie te vermijden.

De vermindering van de belastingdruk voor de erfgenamen

Deze regeling stelt uw erfgenamen zonder directe familierelatie in staat een groter deel van het nagelaten vermogen te ontvangen, terwijl een vereniging de kans krijgt om middelen te ontvangen ter ondersteuning van haar maatschappelijke missie.

De impact van het duo-legaat op het netto overgedragen deel

Concreet betekent dit dat uw erfgenaam of erfgename zonder directe familieband een hoger nettobedrag ontvangt zonder successierechten te moeten betalen, aangezien ‘t Eilandje deze regelt.

Het dubbele legaat is dus de ideale keuze om een naaste zonder directe familieband te helpen en tegelijkertijd een zinvol doel te steunen, en biedt bovendien de mogelijkheid om aan meerdere personen te vermaken.

Het fiscale voordeel van het dubbele legaat

Het duo-legaat stap voor stap

Controleer of uw situatie hiervoor geschikt is

Het duo-legaat is bedoeld voor erflaters zonder naaste erfgenamen die (een deel van) hun vermogen willen overdragen aan neven, nichten of vrienden, en tegelijkertijd de successierechten voor deze personen willen verlagen.

Kies het type testament

Zodra u uw bezittingen en eigendommen hebt opgesomd, moet u een keuze maken uit verschillende soorten testamenten.

Het eigenhandig geschreven testament

Het eigenhandig geschreven testament is het meest gangbaar, eenvoudig en gratis, maar biedt u daarentegen niet de mogelijkheid om advies in te winnen bij een notaris.

Om de geldigheid ervan te garanderen, moet u het verplicht met de hand schrijven, het nauwkeurig dateren en ondertekenen.

Het authentieke testament

Bij een authentiek testament staat uw notaris u bij door u te informeren over de wettelijke regels en het testament volgens uw wensen op te stellen in aanwezigheid van twee getuigen.

Het internationale testament

Het internationale testament is complexer, maar kan in een reeks landen worden uitgevoerd; het mag getypt zijn en is strikt vertrouwelijk.

Het testament moet door de erflater in een envelop aan de notaris worden overhandigd. Indien het zonder envelop wordt overhandigd, steekt de notaris het in een verzegelde envelop.

De begunstigde organisatie nauwkeurig identificeren

In uw testament is het essentieel om de juiste naam en rechtsvorm te vermelden van de organisatie die u wilt steunen.

Om er zeker van te zijn dat uw legaat ten goede komt aan ‘t Eilandje, is het absoluut noodzakelijk om de onderstaande gegevens in uw testament te vermelden:

‘t Eilandje vzw

Ondernemingsnummer: BE 0409.835.193

Adres: Kerkenstraat 73 te 1060 Brussel

Verdeel in percentages, en niet in vaste bedragen

Het is raadzaam om precies aan te geven wat u wilt nalaten, door percentages van uw vermogen te vermelden in plaats van precieze bedragen. De samenstelling van de nalatenschap kan op de dag van overlijden namelijk anders zijn.

Zorg voor een plan B

Aangezien het kan gebeuren dat een organisatie op het moment van overlijden niet meer bestaat, is het beter om in uw testament een plan B op te nemen.

Het testament laten registreren en bewaren

De gegevens van alle authentieke en internationale testamenten worden opgenomen in het Centraal Register van Testamenten (CRT); hetzelfde geldt voor handgeschreven testamenten, mits deze door de erflater bij een notaris zijn gedeponeerd, met het verzoek om de gegevens in het register op te nemen.

Uw gezamenlijke legaat, concrete steun voor ‘t Eilandje

Al meer dan 65 jaar zet ‘t Eilandje zich in België in om dakloosheid te bestrijden. Dankzij deze inzet hebben honderden mensen weer een woning, een adres en een houvast gevonden om hun leven weer op te bouwen.

Toch blijven de behoeften aanzienlijk. Ook vandaag de dag leven er in België bijna 50.000 vrouwen, mannen en kinderen zonder vaste woonplaats.

* Cijfers uit ons activiteitenverslag 2025

Veelgestelde vragen